vab voorjaarsseminar
Toekomstbestendig agrarisch ondernemen

Ver​​plaatst naar dinsdag 29 maart 2022

"De jeugd heeft de toekomst" is een veelgebruikte uitspraak en dat klopt, maar we hebben NU in de hand hoe die toekomst eruit gaat zien. De agrarische sector, ons domein, speelt daarin als voedselproducent een belangrijke rol in de wereld, ongeacht de toon die we soms horen in de media, vanuit de stad en dan met name die ene stad: Den Haag (of is het Brussel?). Als adviseurs ondersteunen we boer en tuinder in deze roerige tijd en daarmee komt dus heel wat op ons af. Welke kant gaan we op? En is er slechts één kant? Elk mens is anders en de agrarisch ondernemer is daar geen uitzondering op, noch zijn/haar adviseur! Er zijn dus volop mogelijkheden en uitdagingen, met kansen en bedreigingen, waarbij verwacht wordt dat de adviseur die in kaart moet hebben als de boer erom vraagt. Vandaar dat we dit voorjaarsseminar veel - heel veel keus - bieden in workshops. Van akkerbouw tot veehouderij, over advies met assessments tot aan bodemleven en van financiële kengetallen tot procesbegeleiding diergezondheid. Zo is er voor iedereen wat bij om een (nieuw) stukje kennis of vaardigheid te vergaren. Ga je voor de gesneden koek of durf je het aan om eens te proeven aan wat je nog niet kent?
 

De toekomst van het platte (agro) land

Na het welkomstwoord van vab voorzitter Arjan Strootman, neemt Irene van der Aart de zaal over en neemt ons mee "de boer op". Deze cabaretière was ooit een stadse vrouw met een zwak voor muzikale cowboys en met bindingsangst, totdat ze (lang voor Boer zoekt vrouw) op Cuba een boer tegen het lijf liep. Een Achterhoeker met koeien. Sinds die dag leeft ze tussen Amsterdam en de Achterhoek. Na haar optredens in Middelburg of Meppel wachtten thuis de boerentaken. Koeien verplaatsen, nageboortes opvangen en trekker rijden. Zij kent als geen ander de verschillen tussen het leven in de stad en dat op een boerderij. Met alle achterdocht en vooroordelen, maar ook genietend van het beste van twee werelden en ... het kennen van de waarheid over het leven met een boer!

Irene deelt het podium met Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging (verhinderd!), die op politieke wijze in de Tweede Kamer verbindingen legt tussen de stad en het platteland. Passioneel verdedigd zij de Nederlandse agrariërs en brengt hun waarde in beeld bij de burgers, stedelingen des lands, evenals de beleidsmakers in die ene stad: Den Haag. Natuurlijk zorgen we ervoor dat er tussen de mensen op het podium en in de zaal volop interactie mogelijk is. We zitten tenslotte allemaal aan de keukentafel van de boer en tuinder en bepalen zo mede de koers van de agrarisch BV Nederland.
 

Workshop sessies

Na het plenaire deel, zijn er drie rondes van elk een uur, waarbij de deelnemers aan het seminar diverse workshops kunnen gaan volgen. Dit jaar bieden we een grote hoeveelheid workshops. De toekomst biedt namelijk keuzes en bij het vab seminar is er dan ook volop keuzestress! Enkele weken voor het seminar benaderen we inschrijvers voor opgave van hun keuze. Bereid je hier dus alvast op voor!
 

Workshop 1 – Adviseren in Multifunctionele Landbouw (MFL)
Inmiddels is 25% van de agrarische ondernemingen volwaardig Multifunctioneel en heeft 40% een nevenactiviteit, die raakvlakken heeft hierop. Hoe ga je daar nu als adviseur mee om? Hoe stimuleer je MFL en maak je een ondernemer gewaar van de kansen en bedreigingen ervan. Karolien Hupkes  (LTO) / Hans de Bie (Alfa) nemen je mee in hun ervaringen met MFL en de wijze waarop je als adviseur door de bomen het bos blijft zien.
 

Workshop 2 – Hoe kom ik tot een nieuw verdienmodel?
Naar de toekomst toe wordt OMDENKEN voor de boer en tuinder én zijn adviseur een topsport. Soms brengt het een nieuwe koers en soms bevestigd het de oude. Bij een nieuw gekozen verdienmodel is het essentieel om een instrument te hebben om die koerswijziging te behouden en samenwerking met partners te organiseren. Dave van Schaijk en Erik van den Oord (Power-ED) werken met doorontwikkelde Business Model Template en delen hun ervaring om die in adviezen in te passen. Mocht dit nog allemaal nog te vaag klinken. Don’t worry: tijdens de workshop maken Dave & Erik het altijd concreet.
 

Workshop 3 – Matcht jouw perceptie met die van je klant? Beter adviseren met een assessment.
De adviseur en de agrarisch ondernemer. Het zijn mensen die in de relatie met elkaar maar ook in relatie met anderen zichzelf als belangrijkste instrument meenemen. De invloed van de persoon op samenwerking, bedrijfsovername, management en carrière zijn dusdanig dat het gebruik van een gedegen assessment-instrument deze transities enorm kunnen versnellen. Door begrip, inzicht in blinde vlekken en valkuilen. 
Erken complexiteit van menselijk gedrag in plaats van hokjesdenken. Marcel van der Loo (Birkman Nederland) heeft uitgebreide kennis van het gebruik van het juiste assessment en zet voor ons de voordelen (en nadelen) op een rij.
 

Workshop 4 – Droogte, wat doe je er aan?
Net als in het heden en verleden, zal in de toekomst één factor het agrarisch ondernemen in hoge mate blijven bepalen, namelijk: het weer. En juist dat weer, zo begint duidelijk te worden, is grilliger geworden. Afgelopen zomer was gemiddeld, maar bekijken we de zomers daarvoor en volgen we de trend, dan zijn er regio’s die met oplopende droogte te maken krijgen. Het veranderende klimaat heeft grote impact op de groei van landbouwgewassen. Droogte is een groot probleem geworden. Droogte is echter niet alleen een kwestie van weinig regen en/of veel verdamping. Sommige percelen hebben meer last van de droogte dan andere percelen. Waardoor komt dat? Er is veel te zeggen over de vochthuishouding van bodem. Everhard van Essen (Aequator Groen & Ruimte) zal in deze workshop aandacht geven aan maatregelen die je kunt nemen in de agrarische praktijk en neemt ons mee in de strijd tegen droogte.
 

Workshop 5 – De rol van adviseur bij Praktijkbedrijven melkveehouderij
Het netwerk praktijkbedrijven telt dertig melkveehouders die, op basis van bestaande (praktijk)kennis en nieuwe onderzoeksresultaten, samen met wetenschappers en projectadviseurs naar de toekomst bewegen. Eromheen is een grotere groep van melkveehouders betrokken. Hamvraag: waar ontstaan ammoniak en methaan? Specialist diervoeding André Bannink (WUR) gaat in op die vraag en geeft aan hoe  melkveehouders via voer en beweiding kunnen sturen op die emissies. Mogelijkheden zijn divers, maar waar moet je in de praktijk dan met name op letten? Om als adviseur goed met die aanknopingspunten aan de slag te gaan, ontstaan vragen over de totale bedrijfsvoering.  Projectleider Gerard Migchels (WUR) vertelt over deze aanpak met bijzondere aandacht voor het voer- en diermanagement, waarmee jij als adviseur de klant helpt en je eigen kennis verrijkt wanneer je de rol van praktijknetwerkadviseur oppakt. 
 

Workshop 6 – Bedrijfsoverdracht in complexe agrarische ondernemingen
Bedrijfsoverdracht en bedrijfsovername is al een complex en langdurig traject, maar met de hedendaagse brede bedrijfsvormen met landbouw in combinatie met zorg, verkoop of recreatie, kan dit nog meer kennis en vaardigheid eisen van de adviseur. Kun jij hier juist een win-win situatie uit doen ontstaan? Maria van Boxtel (Land & Co en bedrijfsovernamenetwerk Landgilde) heeft veel ervaring in opvolgingsprocessen van multifunctionele landbouwbedrijven en geeft inzage in mogelijke adviesmethodiek, verschillende fases van bedrijfsopvolging en het eventueel verbreden door betrekken van opvolgers van buiten de familie.
 

Workshop 7 – Grip op cijfers in multifunctionele landbouw (MFL)
MFL groeit komt steeds vaker als tweede (derde etc.) activiteit voor bij agrarische bedrijven. Het kan aansluit bij de ambitie, het ondernemerschap of gewoon, omdat het plezier geeft. Of omdat het extra omzet genereert. En hoe zit het dan met rendement? Zicht & Grip op MFL-resultaten; dat klinkt vaak gemakkelijker dan dat het is. Hoe kun je MFL-rendement verder verbeteren en hoe pak je dat dan aan? Ben je hierin als adviseur een gewaardeerde sparringpartner van de MFL-ondernemer? In deze workshop krijg je niet alleen, op hoofdlijnen, inzicht in MFL-cijfers & feiten, maar gaan we een slag dieper. Derk Pullen (Derk Pullen Advies) deelt zijn ervaringen. We bekijken de (ontwikkelingen rond) kengetallen in MFL en leren over de knoppen waaraan je als ondernemer kunt draaien om als adviseur bij de klant de kansen en uitdagingen in beeld te brengen.
 

Workshop 8 – Duurzame bodem begint bij Bodemleven
Hoe kan bodemleven bijdragen aan de bodem en een beter gewas op uw percelen en welke stappen kunt u zetten om het bodemleven te stimuleren? Hoe herken je actief bodemleven en een vitale bodem? Dit zijn vragen, waarvan de antwoorden vaak letterlijk in het veld of op de akker voor het oprapen liggen. Willy de Groot (Wageningen Environmental Research, WEnR vanuit Boer bij Kennis, o.l.v. Aequator Groen & Ruimte) leert adviseurs mee te denken in het verduurzamen van de bodem en het belang hierin van bodemleven.
 

Workshop 9 – Adviseurs opgelet: verbreding komt met vergunningen
Bij verbreding van een agrarische onderneming, vormen voorgenomen takken vaak een behoorlijke extra regeldruk in de bedrijfsvoering. Soms conflicteren benodigde vergunningen met elkaar en hoe hou je dan de vinger aan de pols. Sander Kondring werkt als RO&M specialist (bij Flynth Rombou) veelvuldig voor multifunctionele landbouwbedrijven en kent als geen ander de aandachtsgebieden, waarop een adviseur alert moet zijn bij verbreding in combinatie met vergunningen en welke strategie er gekozen moet worden.