Studiebijeenkomst Impact keuze traditioneel of robotmelken

De tijd waarin geroepen werd "binnen enkele jaren melkt elke boer met een robot", ligt achter ons. De snelle opkomst van de melkrobot staat de laatste vijf jaar onder druk, maar beleeft nu weer een opleving. Wat zijn hiervan de achtergronden en welke rol is hierin weggelegd voor de agrarische bedrijfsadviseurs. Van de ruim 16.000 melksystemen in Nederland is ongeveer een kwart een robot. Er zijn vooral veel visgraat- en zij-aan-zij melkstallen en Nederland telt een kleine 1.000 carrouselmelkstallen. Aan elk melksysteem zitten voor- en nadelen. Als adviseur ken je natuurlijk van de financiële situatie van de agrarisch ondernemer, maar weet je ook welk melksysteem het beste bij hem past. Of niet soms? 

Door de komst van het automatisch melksysteem hoeft een boer niet meer zelf te melken of bespaart hij op een melker. De dagelijkse controle van de koeien, moet natuurlijk wel gebeuren. De robot helpt hier bij door handige gegevens bij te houden over de kudde. Nog een voordeel van robotmelken is dat de koeien gemiddeld vaker gemolken worden wat positief is voor de melkproductie. Nadelen zijn dat een robot vrij duur is in aanschaf en onderhoud en in de huidige tijd is financiering toch al wel vaak een vraagstuk. Tenslotte is het beweiden van de koeien met een melkrobot moeilijker dan wanneer er met een melkstal wordt gemolken. Tijd om als adviseur eens goed in beeld te krijgen waarop de keuze tussen traditioneel en robotmelken op dient te berusten, welke verschillen er zijn en welke financiële impact de keuze heeft.
 

Robots en melkstallen te kust en te keur

Voor elk wat wils, zou je kunnen denken, maar hoe zit de verdeling van de markt van melkwinningsystemen nu in elkaar en wat komt er technisch bij kijken? Welke partijen bewegen zich in welke systemen en welke positie of rol nemen zij daarin? Is er een relatie tussen de keuze van robot of melkstal en de omvang van het bedrijf en spelen de financiële situatie of sociale aspecten wellicht ook een rol? Zo ja, hoe zien die relaties er dan uit? Ziet de markt van melkwinningsystemen wel wat het beste past bij jouw klant? Weet jouw klant wel waar hij aan begint? Hoe spelen de verschillende partijen in op de keuzemogelijkheden? DeLaval en Lely zetten veruit de meeste robots in de markt. Een groeiende macht in robotland is GEA. Daarnaast zijn er nog robots van SAC Nederland, Boumatic en Fullwood op de markt. Dezelfde merken bieden, zij het in geheel andere verhoudingen tot elkaar, ook traditionele melkstallen. Hans Dirksen van DMS volgt deze ontwikkelingen op de voet en schetst ons het landschap vanuit het perspectief van de boer alsook vanuit de marktbenadering vanuit de producenten van melkwinningsystemen. Welke strategieën kan de melkveehouder gebruiken voor een juiste keuze, maar belangrijker, welke begeleiding dient de adviseur te hanteren om bij die juiste keuze?
 

Het keukentafelgesprek

Niets leeft meer dan de praktijk, vaak aan de keukentafel van de boer, dus beginnen we met de praktijk. Zoals ook velen van ons aan de keukentafel zitten voor het adviseren van de boer, zo zitten al zijn adviseurs daar met hem en niet zelden ook zijn gezin, te sparren. Hoe gaat dan er dan aan toe als we de weg bewandelen naar de keuze van een melkwinningsysteem? We hebben Johan Grolleman (de melkrobotdokter) en Jaap Mulder (melkveehouder) bereid gevonden om een reëel keukentafelgesprek te gaan voeren ten overstaan van ons, waarin we duidelijk de afwegingen de revue laten passeren, die aan bod komen bij het maken van de keuze om traditioneel te melken of over te gaan op de robot. Johan heeft een brede kijk op de achtergronden van de melkrobot. Hij kent de voors en tegens waar boeren tijdens het gebruik tegenaan lopen. Jaap is op verschillende manieren actief in de sector, maar vanmiddag zit hij in de rol van melkveehouder die zich oriënteert op een nieuw melkwinningsysteem. Een interactief spel, waaruit de deelnemers een hoop kunnen leren!

Financiële impact van melkrobot versus melkstal

Beschikbaarheid van geld en financiering heeft een behoorlijke impact op de keuze van robot of melkstal. Een robot wordt vaak als een flinke investering gezien, niet zelden omdat ook de stal hiervoor anders moet worden ingericht. Rick Hoksbergen (Lely BeNeLux) geeft ons inzicht in de algemene financiële grondslagen van de verschillende melksystemen. Hij is bekend met deze materie vanuit zijn verbondenheid met EDF (European Dairy Farmers). Hoewel de uiteindelijke keuze ongetwijfeld niet alleen er één van het geld zal zijn, speelt dit wel een belangrijke rol in zowel de aanschaf als in onderhoudskosten. Rick geeft financieel inzicht in hoe de systemen zich tot elkaar verhouden en passen bij bepaalde type melkveehouders. Het is dan aan de adviseur om deze data te vergelijken met zijn klant om de juiste beslissingen te onderbouwen. Het economisch draagvlak van een onderneming schetst uiteraard de kaders op wat wel en wat niet tot het keuzemenu behoort. Ook hierbij geldt: kom beslagen ten ijs.