9 juli 2026
‘Stilstand is achteruitgang’: waarom PE-punten agrarische adviseurs echt verder helpen
De opgaven in het landelijk gebied stapelen zich op: bodem, water, stikstof, klimaat, biodiversiteit, natuur-inclusief ondernemen. Voor agrarische ondernemers zijn het geen abstracte begrippen, maar dagelijkse realiteit. Agrarisch adviseurs spelen daarin een sleutelrol. Zij vertalen beleid en onderzoek naar keuzes op het erf.

Volgens Nathalie Roefs van HAS green academy kan een adviseur die niet blijft leren, zijn werk simpelweg niet goed meer doen. “Stilstand is achteruitgang,” zegt ze. “De maatschappelijke opgaven zijn zo groot, dat we het ons niet kunnen veroorloven om stil te blijven staan in kennis en vaardigheden.”
Roefs werkt al ruim tien jaar bij HAS green academy in de wereld van professionalisering en ‘leven lang ontwikkelen’. Zij houdt zich bezig met opleidingen en cursussen voor werkende professionals, vaak in nauwe samenwerking met lectoraten rond thema’s als bodem, water, natuur-inclusieve landbouw en biodiversiteit.
“De wereld verandert snel,” vertelt ze. “Neem de wateropgave, de druk op de bodem, of de transitie naar natuur-inclusieve bedrijfsvoering. Kennis is een sleutel om beweging op gang te krijgen. Als adviseur moet je weten wat er speelt en wat dat betekent voor de ondernemer in zijn specifieke situatie.”
Juist daar komen geaccrediteerde activiteiten met PE-punten in beeld. Ze zorgen ervoor dat adviseurs gericht kunnen kiezen voor scholing die aantoonbaar bijdraagt aan hun vakmanschap.
Binnen hogescholen ontstaat voortdurend nieuwe kennis in lectoraten en onderzoeksprojecten. Maar die kennis landt niet vanzelf in de adviespraktijk. “Wij ontwikkelen trajecten zoals de opleiding Bodemcoach en cursussen rond natuurinclusief ondernemen, water en precisielandbouw,” legt Roefs uit. “Daarin verrijken we bestaande modules met nieuwe inzichten uit onderzoek. Zo wordt bodembasiskennis verdiept met actuele kennis over waterkwaliteit of gebiedsopgaven. Het gaat er altijd om: wat kun jij morgen anders doen in je advies?”
HAS green academy werkt daarbij bewust niet alleen vanuit de school. “We ontwikkelen samen met het werkveld. Agrarische adviseurs, waterschappen en andere partijen zitten vanaf het begin aan tafel. We willen niet van binnen naar buiten denken, maar van buiten naar binnen. Eerst de vraag en de praktijk, dan het onderwijs.”
Een cursus of traject krijgt pas echt waarde voor adviseurs als het gekoppeld is aan PE-punten. Niet omdat het een administratieve verplichting afvinkt, maar omdat het helpt om focus en kwaliteit te borgen. Roefs: “PE-punten dwingen ons als aanbieder om scherp te zijn: wat leer je hier nu precies, welke kennis en vaardigheden neem je mee, en hoe sluit dat aan bij de beroepspraktijk? Voor adviseurs maakt het zichtbaar dat een activiteit serieus is doordacht en getoetst. Je investeert tijd, dan wil je zeker weten dat het ergens voor staat.”
Voor HAS betekent dit dat elke activiteit helder moet zijn in opzet, leerdoelen en niveau. Vaak is er afstemming met andere groene hogescholen, zodat er landelijke dekking is én ruimte voor regionale nuance. “De bodem in het zuiden is anders dan in het noorden,” zegt Roefs. “Dat nemen we mee, zonder het landelijke kwaliteitsniveau los te laten.”
Een belangrijk deel van de waarde zit niet alleen in de inhoud, maar in de samenstelling van de groep. “Tijdens een traject Bodemcoach of een cursus over water zitten agrarische adviseurs soms samen in de klas met mensen van waterschappen of andere overheden,” vertelt Roefs. “Dat levert spannende, maar vooral waardevolle gesprekken op. Je leert niet alleen van docenten, maar ook van elkaars praktijkervaringen en perspectieven. En je houdt er een netwerk aan over waarmee je na de cursus verder kunt leren.”
Uit feedback van deelnemers blijkt dat die interactie een van de grootste pluspunten is. De cursus is niet het eindpunt, maar juist het begin van een leerproces in een breder netwerk.
Gevraagd naar haar visie op de komende vijf jaar is Roefs duidelijk: inhoud en vaardigheden zijn allebei cruciaal. “Adviseurs moeten inhoudelijk bijblijven op thema’s als bodem, water, natuur-inclusieve landbouw, stikstof en precisielandbouw. Tegelijkertijd wordt de sociale kant van het vak steeds belangrijker: advies- en coachingsvaardigheden, het voeren van het goede gesprek met ondernemers en andere stakeholders. Je werkt met mensen in een complexe context, dan moet je zowel de inhoud als de menselijke kant aankunnen.”
Geaccrediteerde activiteiten met PE-punten kunnen daarbij helpen. Ze bieden structuur in de eigen ontwikkeling en maken het makkelijker om gericht te investeren in die combinatie van inhoudelijke en sociale vaardigheden.
Het leerportaal van de VAB bundelt het aanbod van verschillende kennisinstellingen en aanbieders. Volgens Roefs is dat een belangrijke schakel in het professionaliseren van het vak. “Door aanbod te bundelen, maak je zichtbaar wat er is, waar het voor staat en welke PE-punten eraan verbonden zijn. Dat helpt adviseurs om bewuste keuzes te maken in hun ontwikkeling. En het stimuleert ons als aanbieder om scherp te blijven op kwaliteit en toepasbaarheid.”
HAS green academy ziet de samenwerking met de VAB dan ook als een kans om onderzoek sneller en beter in de praktijk te laten landen.
Tot slot heeft Roefs nog een duidelijke boodschap aan agrarisch adviseurs: “Als jullie ideeën hebben of willen meedenken over nieuwe thema’s, laat het ons weten. Zeker rondom de wateropgave zijn we volop in ontwikkeling. We staan open voor jullie ervaring en vragen. Samen kunnen we trajecten ontwikkelen die echt passen bij wat er in het veld nodig is.”