“Kennis delen maakt ons allemaal sterker”

Wie denkt dat Europese innovatieprojecten vooral draaien om papierwerk en ingewikkelde regels, heeft het mis. Zeker, een gesubsidieerd project vraagt voorbereiding en zorgvuldige administratie. Maar het project van Groeibalans is vooral concreet, letterlijk geworteld in de praktijk. In het kort, draait het project om het vastleggen en beschikbaar maken van de kennis die René en zijn compagnon bij GroeiBalans in de afgelopen decennia hebben opgebouwd. Het doel is heel helder: digitaal beschikbare tools voor adviseurs en boeren aan de ene kant, en een duurzame borging van de kennis en het verdienmodel van GroeiBalans aan de andere kant.

Dat sluit naadloos aan bij AKIS, het Agrarisch Kennis & Innovatie Systeem. Binnen AKIS werken ondernemers, adviseurs, onderzoekers, onderwijs en overheid samen om kennis sneller naar de praktijk te brengen. De agrarisch adviseur vervult daarin een belangrijke rol. Die verbindt mensen, vertaalt kennis en helpt ondernemers vooruit.

Al bijna dertig jaar houdt René zich hoofdzakelijk bezig met één onderwerp: gezonde bodems. Vanuit GroeiBalans begeleidt hij ondernemers in uiteenlopende teelten en ontwikkelt hij kennis over bodembiologie, plantweerbaarheid en regeneratieve landbouw.

“Toen ik begon, was deze manier van kijken nog behoorlijk vernieuwend. Inmiddels zien steeds meer ondernemers én adviseurs hoe belangrijk een gezonde bodem is. Dat is mooi om te zien.”

René heeft een brede kijk op de bodem en alles wat daar impact op heeft. Niet een enkele maatregel staat centraal, maar het complete systeem. “Wij kijken holistisch naar een bedrijf. We meten veel, maar staan ook open voor nieuwe inzichten en kijken ook wel naar de alternatieve hoek. De praktijk wijst uit wat uiteindelijk werkt. Als iemand kritisch is op de manier waarop we werken, zie ik dat juist als een kans om uit te leggen waarom we bepaalde keuzes maken.”

Vanuit advies en onderzoek begonnen René en zijn compagnon rond de eeuwwisseling met het geven van cursussen en workshops. Zo hebben ze al veel agrarische ondernemers kunnen inspireren om met de bodem aan de slag te gaan. Na jarenlang adviseren en het geven van vele cursussen, ontstond een nieuwe vraag. Hoe zorgen we ervoor dat alle opgebouwde kennis niet alleen in de hoofden van ervaren adviseurs blijft zitten?

Dat werd de aanleiding voor een Europees Innovatie Partnerschap (EIP). René legt uit: “We doen dit werk al tientallen jaren. Maar adviseurs vergrijzen. Er staan niet vanzelf nieuwe mensen klaar die al die praktijkkennis overnemen. Daarom wilden we onze kennis borgen en beschikbaar maken voor volgende generaties.”

Binnen het EIP project werkt GroeiBalans samen met dataplatform Soilbeat en met agrarische ondernemers aan een digitaal kennisplatform vanuit GroeiBalans. Daarmee borgen ze hun kennis en creëren ze een businessmodel dat niet alleen leunt op fysiek aanwezige adviseurs. René: “We maken onze kennis toegankelijker voor andere adviseurs en agrarische ondernemers. Essentieel is dat het haalbaar en betaalbaar moet zijn. Voor boeren en voor andere adviseurs.”

René begrijpt goed waarom sommige adviseurs huiverig zijn voor Europese projecten. “Dat waren wij in eerste instantie ook. Je hoort verhalen over veel bureaucratie. Daarom deden we eerder alleen als onderaannemer mee.”

Toch besloot hij zelf een project op te zetten. Daarbij maakte één samenwerking het verschil: “Wij werken samen met Dynova, een bureau dat gespecialiseerd is in subsidietrajecten. Zij verzorgen de administratieve en juridische kant. Daardoor kunnen wij doen waar we goed in zijn: inhoud ontwikkelen. Zonder zo’n partner was ik er waarschijnlijk niet aan begonnen.”

Naast de samenwerking met kundige partners, is er nog een belangrijk aspect om rekening mee te houden, zegt René. “Zorg dat je een helder plan hebt voordat je begint. Je moet precies weten wat je wilt ontwikkelen. Een EIP-project is geen zoektocht naar een idee, maar een manier om een goed doordacht idee daadwerkelijk te realiseren.”

Een EIP-innovatieproject vraagt tijd en doorzettingsvermogen. Zeker wanneer verschillende disciplines samenwerken, concludeert René: “Softwareontwikkelaars en agrarisch adviseurs spreken een andere taal. Dan moet je geduld hebben en steeds die verbinding blijven maken, totdat iedereen elkaar begrijpt. Dan nog wegen de voordelen echt op tegen de investering: als we dit goed hebben ingericht, kunnen we onze kennis zo veel breder inzetten dan alleen tijdens adviesbezoeken. Daarmee vergroten we de impact van ons werk én zorgen we voor een toekomstbestendig verdienmodel.”

Voor René is kennis delen altijd een belangrijke drijfveer geweest. Tegelijkertijd is hij ervan overtuigd dat kennis ook gewaardeerd moet worden. “Door kennis te delen, met elkaar te onderzoeken en te sparren, vermeerder je je kennis, begrip en de impact van die kennis. Samen bereik je veel meer. Tegelijk zie ik wel dat als je kennis gratis uitdeelt, het ook minder wordt gewaardeerd. Het is dus belangrijk dat er wel een waarde tegenover staat. Als iemand in kennis investeert, zal diegene ook meer moeite doen om tot concrete resultaten te komen.”

Tijdens het AKIS symposium op 6 oktober verzorgt René een break-outsessie over zijn EIP-project. Hij laat zien hoe een Europees innovatieproject in de praktijk werkt, welke keuzes daarbij komen kijken en welke kansen dit biedt voor agrarisch adviseurs. Zijn belangrijkste boodschap? “Technologie en AI zijn geen bedreiging voor ons vak. Integendeel. Ze maken onze kennis juist waardevoller en breder toepasbaar. Daardoor ontstaat meer ruimte voor creativiteit, persoonlijk advies en echte meerwaarde voor de ondernemers die we adviseren.”

Benieuwd hoe dit voor jouw praktijk kan werken? Schuif dan aan bij zijn break-outsessie op het symposium De Rol van Adviseur in het AKIS