13 mei 2026
Nieuwe kennis over duurzaam bodem- en waterbeheer bereikt boeren niet vanzelf. Daarvoor zijn adviseurs onmisbaar, zegt Lisa Ligtermoet, programmaleider van het kennisprogramma van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW). ‘Adviseurs komen op het erf, kennen het bedrijf en hebben vaak een vertrouwensband met ondernemers. Als je hen niet meeneemt in nieuwe inzichten, bereik je uiteindelijk ook de boer niet.’ Daarom werkt DAW samen met de VAB aan geaccrediteerde activiteiten en e-learnings voor adviseurs.

Ligtermoet is programmaleider van het kennisprogramma binnen het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Dat programma richt zich op het delen van kennis over duurzaam bodem- en waterbeheer. ‘We willen kennisdeling faciliteren op verschillende manieren,’ legt ze uit. ‘Niet alleen rechtstreeks richting boeren, maar juist ook richting adviseurs, onderzoekers, onderwijs en beleid. We vervullen daarin eigenlijk een brugfunctie tussen al die partijen.’
Die kennisdeling gebeurt op verschillende niveaus. Zo zijn er intensieve activiteiten, zoals één-op-één advisering aan boeren door bodemadviseurs. Daarnaast organiseert DAW groepsactiviteiten, bijvoorbeeld demonstraties in het veld, studiegroepen en bijeenkomsten met loonwerkers. Ook wordt kennis gedeeld via video’s, podcasts en online cursussen. ‘We hebben bijvoorbeeld twee e-learnings ontwikkeld: één over groenbemesters en één over kruidenrijk grasland. Die zijn ook geaccrediteerd door de VAB.’
Een belangrijk onderdeel van het kennisprogramma is het netwerk van regionale bodemteams. Daarin werken adviseurs uit het hele land samen aan kennisuitwisseling. ‘In totaal hebben we ruim 160 adviseurs verdeeld over tien regionale bodemteams,’ vertelt Ligtermoet. ‘Per regio komen zij ongeveer vier keer per jaar bij elkaar.’ Tijdens die bijeenkomsten staat kennisdeling centraal. Soms wordt een praktijkcase besproken, bijvoorbeeld een advies dat bij een boer is gegeven. ‘Dan kijken adviseurs samen: hoe zou jij dit aanpakken? Welke afwegingen maak je? Maar we behandelen ook inhoudelijke thema’s, zoals bodemleven of bodemverdichting’
De adviseurs komen uit verschillende organisaties, zoals adviesbureaus en zelfstandige praktijken. Wat hen bindt is hun werk op het erf. ‘Het zijn allemaal adviseurs die dagelijks boeren adviseren over bodem en bemesting.’
Eenmaal per jaar komen alle regionale teams samen tijdens de landelijke bodemteamdag. Die bijeenkomst wordt georganiseerd voor alle deelnemende adviseurs. ‘Voor die dag hebben we accreditatie aangevraagd bij de VAB,’ zegt Ligtermoet. ‘Dat bleek voor beide partijen interessant.’
Aanvankelijk werd nog gekeken of alle regionale bijeenkomsten geaccrediteerd konden worden. Uiteindelijk bleek de landelijke bijeenkomst praktischer. ‘Daar is het volledige programma vooraf bekend, waardoor het voor de VAB ook makkelijker te beoordelen is voor PE-punten.’ Voor sommige adviseurs was dat een extra stimulans om deel te nemen. ‘We kregen ook vragen van adviseurs zelf: kunnen we hier punten voor krijgen? Dus de behoefte was er zeker.’
De samenwerking levert ook op andere manieren iets op. Zo bereiken de e-learnings via het VAB-netwerk nieuwe deelnemers. ‘Doordat de cursussen op de website van de VAB staan, krijgen we soms ook deelnemers die we via onze eigen kanalen minder snel zouden bereiken,’ zegt Ligtermoet. Inmiddels hebben al meerdere adviseurs de e-learnings afgerond en daarvoor accreditatiepunten ontvangen.
Volgens Ligtermoet moet accreditatie nooit het hoofddoel zijn. ‘De kwaliteit van de inhoud staat altijd voorop,’ zegt ze. ‘We werken voor onze activiteiten samen met verschillende partijen, zoals Wageningen University & Research en Aeres Hogeschool. Het gaat erom dat adviseurs echt waardevolle kennis meekrijgen.’ PE-punten zijn daarbij een extra stimulans, maar niet het belangrijkste. ‘Adviseurs moeten er inhoudelijk iets aan hebben. Uiteindelijk draait het erom dat kennis uit onderzoek en praktijk ook echt terechtkomt bij de mensen die ermee werken.’
Daarom ziet Ligtermoet adviseurs als een cruciale schakel in de sector. ‘Je kunt als organisatie rechtstreeks met boeren communiceren,’ zegt ze. ‘Maar als adviseurs niet in dat verhaal worden meegenomen, bereik je uiteindelijk toch minder.’ Zij spelen een belangrijke rol in het vertalen van kennis naar de praktijk. ‘Adviseurs komen op het erf, kennen het bedrijf en hebben vaak een vertrouwensband met ondernemers. Daarom geloven wij dat zij een sleutelrol hebben in het verspreiden van nieuwe inzichten over duurzaam bodem- en waterbeheer.’