Studiebijeenkomst: Nieuwe eiwit bronnen van inkomsten

Duurzaamheid en circulaire economie: termen die veel rond zoemen, maar ook vragen oproepen. Want hoe gaan we hier nu praktisch mee om? Veel ondernemers twijfelen aan de toepasbaarheid in hun bedrijfsvoering, anderen gooien het roer gedurfd drastisch om. Er zijn hoe dan ook volop kansen en mogelijkheden. Bijvoorbeeld bij het produceren van eiwitten ten behoeve van veevoeders. 

Om minder afhankelijk te zijn van import van bijvoorbeeld ver weg verbouwde soja, kun je overschakelen op nieuwe eiwitbronnen. Dit blijkt tegenwoordig op allerlei innovatieve wijzen te kunnen en tijdens deze bijeenkomst passeren er een aantal de revue. Ook krijgen de deelnemers direct handvatten om de impact van een dergelijke omschakeling te doorgronden.

Naar nieuwe eiwitten

Deze bijeenkomst geeft een beeld van mogelijkheden van alternatieve eiwitbronnen. Zowel de teelt, het omschakelen van het bedrijf als het gebruik in veevoer. De kansen die in deze innovatieve teelten liggen zijn legio: eendenkroos, insectenteelt en algen, zijn er inmiddels al verschillende andere concepten uitgedacht, die allen toewerken naar het verder onafhankelijk worden van de meer traditionele eiwitbronnen. Voeg daaraan toe herintredende eiwitbronnen, zoals veldbonen, soja, koolzaad, lupine en tegenwoordig ook aardappel en er eigenlijk voor iedere agrariër die naar de toekomst wil denken wel wat wils. Nog steeds wordt veel van de eiwitten in veevoer van ver gehaald en dat stuit op groeiend verzet van de consument en milieubeweging, maar is ook economisch gezien eindig. Inspelen op de kansen die nieuwe eiwitten bieden, is daarom een goed idee. En een brede kennis aan mogelijkheden van nieuwe eiwitbronnen, dus van groot interesse voor zijn bedrijfsadviseur.

Jeroen Willemsen (Food for Impact) geeft een overzicht van de kansen in het algemeen vanuit zijn brede ervaring met het inmiddels al praktisch inzetten van nieuwe eiwitbronnen. Niet alleen voor feed, maar ook voor food (menselijke consumptie). Hij vertelt over het beleid (Provinciaal/Nationaal - Voedselbeleid Ministerie van Economische Zaken), verschillende allianties (www.greenproteinalliance.nl), mogelijkheden tot financiering (Green Protein Fund). Ook de lokale eiwitteelt en verwaarding in samenhang met het opzetten van een eigen bedrijf (www.ojah.nl) komen aan de orde.

Streven naar een circulair bedrijf

Ecoferm Kroes BV is een bijzondere kalverhouderij in Uddel. Vóór het opschalen van de kalverhouderij, experimenteerde Kees Kroes samen met Wageningen Universiteit & Research met het slim telen van eendenkroos èn algen, waaruit eiwitten werden gewonnen al toevoeging op het voer van de kalveren. Bij een bescheiden bedrijfsomvang was dit een veelbelovend concept, maar toen het bedrijf opschaalde naar meer dan 3.000 kalveren, bleek alleen de ook al bewust gekozen co-vergister nog rendabel. Qua kennis wierp het idee veel vruchten af, welke voor bepaalde bedrijfsgroottes interessant kunnen zijn. Kees vertelt over de experimenten op het bedrijf en geeft een presentatie over de facetten van Ecoferm Kroes BV.

Allemaal beestjes

In de vakbladen en op internet is er al geruime tijd informatie beschikbaar over insectenteelt / kweek. Jan de Ruyter (ABN AMRO) heeft een brede kijk op deze innovatieve wereld, die de laatste jaren in een aantal bijzondere concepten (Protix, MRGN e.a.). Vanuit zijn positie als sector banker plantaardige sectoren, maakt hij een uitgebreide uitstap naar de wereld van insectenteelt voor zijn recente rapportage "Insectenkweek, kleine sector, grote kansen". Met deze kennis zet hij voor ons op een rij wat de mogelijkheden zijn van het telen van insecten als eiwitbron voor feed èn food. Dus ja, óók voor menselijke consumptie! Op verschillende plaatsen in Nederland zijn inmiddels projecten gestart waarbij verschillende soorten insecten worden gekweekt als eiwitbron. We weten steeds meer over hoe dit tot een lucratief bedrijfsmodel kan worden gemaakt en ... wat hierin (nog) niet kan. Jan leidt ons onder meer in op economische perspectieven, prijsontwikkelingen en marktkansen.

Bestemmingen en vergunningen 

Technisch is er steeds meer mogelijk en ombouwen van een stal en omschakelen naar nieuwe eiwitbronnen, maar zomaar even omschakelen op het telen van insecten of het gebruik van 'nieuwe' eiwitten in feed en food is er niet bij. Veel zal er op het bedrijf (moeten) veranderen, maar misschien nog wel meer qua wet- en regelgeving. Ook daarbij komt snel het nodige om de hoek kijken. Stijn de Crom (Geling Advies / Stalbouw.nl) legt uit hoe zo'n omschakeling uitwerkt op het bestemmingsplan en aan welke vergunningen je moet voldoen om de verschillende  nieuwe mogelijkheden in het produceren en gebruiken van eiwitbronnen. Er liggen grote kansen, maar er is ook geduld gevraagd, want de markt voor deze innovatieve eiwitten zal groeien, maar niet direct met grote sprongen.