Studiebijeenkomst Cijfers en kansen in verbrede landbouw

Verbrede landbouw staat volop in de belangstelling en dat verbaast niemand, want naast diversificatie van activiteit, vindt er ook risicospreiding plaats en wordt er vaak een brug geslagen met de maatschappij, zodat participatie en wederzijds bewustzijn bewerkstelligd wordt. Ook uit de hooggewaardeerde workshop "Adviseren in Multifunctionele Landbouw (MFL)" op het voorjaarsseminar, kwam naar voren dat er behoefte was aan verdere verdieping. Met name was er het verlangen om meer grip te krijgen op de getallen in de diverse takken van MFL.

Inmiddels is 25% van de agrarische ondernemingen volwaardig multifunctioneel te noemen en heeft 40% tenminste één nevenactiviteit. In april doorbrak de verbrede landbouw de omzetgrens van één miljard euro en wordt een verdubbeling daarvan door LTO Nederland als zeer waarschijnlijk geacht. Maar hoe zit dat met het opzetten van een goed passend en goed uitvoerbaar verdienmodel bij het bedrijf en de ondernemer? Hoe ga je daar nu als adviseur mee om? Hoe stimuleer je verbreding en maak je een ondernemer gewaar van de kansen en bedreigingen ervan? Zijn daar al gedegen cijfers over bekend en zo ja, hoe relateer ik die naar mijn klant? Deze bijeenkomst brengt je hiervan op de hoogte.
 

De aftrap

Na het welkomstwoord van dagvoorzitter Hans de Bie en daarna neemt Arjan Monteny (LTO Nederland) de inleiding ter hand vanuit zijn rol van voorzitter vakgroep MFL over de kansen en bedreigingen. Dat de agrarisch ondernemer hiermee alle kanten op kan, wordt hierbij al snel duidelijk, want verbreding kan gezocht worden in zorglandbouw, boerderijeducatie, boerderijwinkels en korte ketenconcepten, agrarische kinderopvang, agrarisch natuurbeheer en agrotoerisme. Allemaal hebben ze één ding gemeen: middels het leveren van diensten, verbinden verbrede landbouwbedrijven de agrarische onderneming elk op een eigen manier aan de burger. Je zou kunnen stellen: een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit draagt op zich al een zeer waardevolle betekenis in zich, maar - zo blijkt - het geeft ook vaak een behoorlijke financiële aanvulling in de bedrijfsvoering.

De cijfers onder de loep

Voor en na de pauze komen alle onderdelen van verbrede landbouw in beeld met daarbij de nieuwste cijfers. Zoomen we in op zorg en educatie dan zien we dat deze verbredingen goed zijn voor respectievelijk € 315 miljoen en een nog bescheiden € 0,1 miljoen. Harold van der Meulen, bedrijfseconomisch onderzoeker bij de WUR en bekend met alle aandachtspunten die het ondernemerschap bij deze twee vormen van verbrede landbouw in zich dient te dragen. Hierbij wordt Harold middels twee pitches aangevuld vanuit de praktijkervaringen van Derk Pullen (zorgboerderijen) en Marjan van der Wijngaard (boerderij-educatie)

Jurgen Buijs is financieel trainer bij Vereniging Agrarische Kinderopvang (VAK) en zelf ook ondernemer in de kinderopvang. Deze vorm van MFL realiseert inmiddels € 115 miljoen omzet en wordt op diverse vlakken omhelst door bewuste ouders, die hun kinderen in een gezonde groene omgeving willen zien spelen. Dat ze daarvoor wat ruimer willen betalen dan de reguliere stadse opvang, kan als vanzelfsprekend gezien worden. Over hetgeen waar de agrarisch ondernemer op moet letten, zal Daniël de Jong (WUR) ons meenemen in zijn aanvullingen op Jurgen's verhaal.

Tenslotte zal Marcel Vijn, ook onderzoeker bij de WUR de cijfers bekend maken die bij het integreren van recreatie en korte ketenconcepten zoals boerderijverkoop worden gerealiseerd. Recreatie, goed voor zo'n € 138 miljoen, stond door Corona de afgelopen jaren onder druk, net als overigens boerderijeducatie. Nu echter, na Corona, lijkt er juist een verhoogde belangstelling op vakanties in eigen land te zijn, waarbij ook boerderijcampings en B&B accommodaties op het platteland extra de aandacht krijgen. De grootste omzetrealisatie vindt plaats bij boerderijverkoop en korte ketenconcepten met € 315 miljoen. Tijdens de coronacrisis was hierbij zelfs een forse omzetstijging, doordat steeds meer mensen geïnteresseerd raakten in lokaal, gezond en vers eten. In de gehele boerderijverkoop steeg de omzet met maar liefst €100 miljoen, terwijl ook het aantal verkooppunten met 22% steeg. Clara van Ravenhorst, eigenaresse van de multifunctionele agrarische onderneming De Boerenstee waar wij deze middag te gast zijn, zal hierbij haar praktijkverhaal vertellen hoe zij stap voor stap hun bedrijf met name in recreatieve zin ontwikkelt hebben.