Sterk communiceren in een veranderende agrarische sector
De agrarische sector staat onder druk en verandert in hoog tempo. Veel agrariërs ervaren onzekerheid, stress en emotionele belasting. Voor professionals en adviseurs betekent dit dat zij steeds vaker in complexe gespreksdynamieken terechtkomen. Naast vakinhoudelijke expertise is het vermogen om met empathie, helderheid en stevigheid te communiceren van essentieel belang.
De zesdaagse leergang Het Goede Gesprek biedt een praktijkgerichte training in coachende gespreksvaardigheden. Je leert effectieve communicatie toe te passen in uitdagende situaties, met behoud van verbinding én professionele doelstellingen.
Na afronding van de leergang:
- Pas je basisgespreksvaardigheden bewust toe, ook in spanningsvolle situaties.
- Herken je communicatiepatronen en valkuilen en handel je vanuit een volwassen rol.
- Breng je behoeften en die van de ander op respectvolle wijze in kaart.
- Ga je adequaat om met weerstand en emoties en stel je duidelijke grenzen.
- Herken je familiaire patronen binnen agrarische bedrijven en beweeg je daar professioneel in.
- Voer je slechtnieuwsgesprekken zorgvuldig en met behoud van relatie en vertrouwen.
- Integreer je het geleerde in je dagelijkse praktijk voor blijvende impact.
Programma
Dag 1 – Gespreksvaardigheden
We starten met het onderzoeken van jouw rol en verantwoordelijkheid in lastige situaties uit jouw praktijk. Tot waar reikt jouw invloed? Wanneer ondersteun je, en wanneer wordt het 'redden'? Het antwoord op die vragen is essentieel voor een gezonde balans. Daarna ga je aan de slag met basisgespreksvaardigheden. Deze vormen de rode draad van de hele leergang. Je leert bewuster en effectiever contact maken, waardoor gesprekken soepeler verlopen – hoe lastig ze ook zijn.
Na deze dag:
- Ken je de basisgespreksvaardigheden en kun je ze toepassen.
- Herken je communicatiepatronen uit de drama- en winnaarsdriehoek.
- Weet je waar jouw valkuilen liggen in de gespreksvoering.
- Kun je bewuster communiceren vanuit de ‘volwassen rol’.
Programma – Dag 1: Gespreksvaardigheden
09.45 – 10.00
Inloop, ontvangst met koffie/thee
10.00 – 10.30
Welkom, kennismaking en incheckronde
– Kennismaking met elkaar en de leergang
– Persoonlijke leerdoelen en verwachtingen
– Korte introductie op het thema van de dag
10.30 – 11.15
Theorie: Wat is communicatie?
– Bewustzijn van verbale en non-verbale communicatie
– Effect van houding, toon en timing
11.15 – 11.30
Koffiepauze
11.30 – 12.30
De drama- en winnaarsdriehoek
– Uitleg modellen
– Herkennen van patronen in eigen communicatie
– Oefening: Hoe ziet jouw gedrag eruit onder druk?
– Bewustwording van je voorkeursrol
12.30 – 13.15
Lunchpauze
13.15 – 14.30
Basisgespreksvaardigheden
– Introductie en korte demonstratie
– Verschillende oefeningen met luisteren, samenvatten en doorvragen
– Feedback op houding en effect
14.30 – 14.45
Koffiepauze
14.45 – 15.45
Van drama- naar winnaarsdriehoek
– Oefening: hoe herken je wanneer je in de dramadriehoek stapt?
– Wat helpt om terug te keren naar de volwassen rol?
– Toepassen op eigen casussen
15.45 – 16.15
Reflectie en integratie
– Wat neem je mee uit vandaag?
– Wat vraagt het van jou in je eigen praktijk?
16.15 – 16.30
Gezamenlijke afsluiting
----------------------------------------
Dag 2 – Behoeften inventariseren
Wat speelt er écht bij jouw klant? In deze module leer je om dieper te luisteren en behoeften boven tafel te krijgen – op zakelijk én persoonlijk vlak. Je leert hoe je van daaruit samenwerkt aan passende oplossingen. Je maakt kennis met een benadering die je helpt om gesprekken te voeren zonder oordeel of verwijt, vanuit oprechte verbinding. Voor verdieping en verbinding, met behoud van doelstellingen.
Na deze dag:
- Kun je lastige situaties bespreekbaar maken zonder oordeel.
- Herken je je eigen behoeften en vertaal je deze in duidelijke verzoeken.
- Stel je empathische vragen om de behoeften van de ander te ontdekken.
- Werk je toe naar gedragen oplossingen die passen bij ieders belangen.
Programma – Dag 2: Behoeften Inventariseren
09.45 – 10.00
Inloop
10.00 – 10.30
Welkom, terugblik op dag 1 en incheckronde
– Wat heb je meegenomen van de vorige keer?
– Wat wil je vandaag leren of oefenen?
10.30 – 11.15
Theorie: Inleiding Geweldloze Communicatie
– De vier bouwstenen (waarneming, gevoel, behoefte, verzoek)
– Van oordeel naar observatie
– Het belang van behoeften in communicatie
11.15 – 11.30
Koffiepauze
11.30 – 12.30
Oefening 1: Van oordeel naar behoefte
– Herkennen van (verborgen) behoeften achter gedrag
– Vertalen van oordelen naar universele menselijke behoeften
12.30 – 13.15
Lunchpauze
13.15 – 14.15
Oefening 2: Empathisch luisteren en doorvragen
– Leren luisteren op behoefte-niveau
– Oefenen met empathisch samenvatten en verhelderende vragen stellen
14.15 – 14.30
Koffiepauze
14.30 – 15.45
Oefening 3: Van behoefte naar verzoek
– Formuleren van duidelijke, haalbare verzoeken
– Herkennen van strategie vs. behoefte
– Rollenspellen met eigen casuïstiek
15.45 – 16.15
Reflectie en integratie
– Wat neem je mee uit vandaag?
– Hoe pas je dit toe in je eigen praktijk?
16.15 – 16.30
Gezamenlijke afsluiting
-----------------------------------------
Dag 3 – Omgaan met weerstand en emoties
Je merkt het vast: mensen uiten zich steeds vaker direct en emotioneel. Zeker in situaties waarbij er sprake is van druk of onzekerheid, kan het lontje korter worden. Weerstand en emoties kunnen confronterend zijn, en het samenwerken soms lastig maken. Als adviseur wil je vooruit, de boer in beweging krijgen. Soms lukt dat, soms totaal niet. Wat houdt de boer op zijn plek? En hoe kan jij als adviseur inspelen op wat je merkt bij de boer?
Tijdens deze dag leer je inschatten waar de ander behoefte aan heeft en welk gedrag van jou hierbij het meest passend is. Je leert inschatten waar de verantwoordelijkheid ligt en welk deel je kan oppakken, en wat je bij de ander kan laten. Voor betere verbinding en rust in de relatie.
Na deze dag:
- Begrijp je in welke fase de ander zich bevindt en hoe jouw gedrag daarop aan te laten sluiten.
- Reageer je passend op weerstand en emoties.
- Herken en communiceer je jouw eigen grenzen duidelijker.
- Weet je in te schatten hoe je de verantwoordelijkheid daar kan laten waar die hoort.
- Voel je je zekerder in uitdagende gesprekssituaties.
Programma – Dag 3: Omgaan met weerstand en emoties
09.45 – 10.00
Inloop, koffie/thee
10.00 – 10.30
Welkom en check-in
- Hoe zit je erbij? Wat neem je mee van eerdere dagen?
- Introductie op het thema van de dag
10.30 – 11.15
Veranderingsprocessen en emoties
- Inzicht in de verandercurve en reacties op stress en onzekerheid
- Herkennen van fasen in weerstand, en hoe hiermee om te gaan
11.15 – 11.30
Koffiepauze
11.30 – 12.30
Omgaan met rouw en verlies
- Wat vraagt het van jou?
- Je brengt jezelf altijd mee: eigen omgang met emotionele situaties en grenzen
12.30 – 13.15
Lunchpauze
13.15 – 14.30
Oefenen met weerstand en emoties (met trainingsacteur)
- Werken met eigen casussen
- Herkennen en begrenzen van eigen aandeel
- Communiceren vanuit de volwassen rol
14.30 – 14.45
Koffiepauze
14.45 – 16.00
Verantwoordelijkheid en invloed
- Wat laat je bij de ander? Wat pak je zelf op?
- Praktijkgerichte werkvormen rondom regie en professionele nabijheid
16.00 – 16.30
Gezamenlijke afronding
- Reflectie: wat neem je mee?
- Vooruitblik op volgende bijeenkomst
-------------------------------------------
Dag 4 – Familiepatronen in samenwerking en communicatie
Op agrarische bedrijven spelen familiebanden een grote rol – vaak onbewust. Wie de verhoudingen thuis kent, herkent ze ook op het erf. Deze patronen kunnen een samenwerking ondersteunen, maar ook flink belemmeren, zeker bij bedrijfsopvolging. Bovendien breng je jezelf mee in de communicatie en krijg jij ook een rol in de gespreksdynamiek. Hoe blijf jij volwassen communiceren, ook als de ander dat niet doet? Je krijgt inzicht in hoe deze familiepatronen doorwerken in communicatie, zowel intern als extern. Je leert om je eigen positie in te nemen en bewust vanuit de volwassen rol te communiceren. Op deze dag werk je met een trainingsacteur zodat je aan den lijve kan ervaren wat het effect is van andere manieren van communiceren.
Na deze dag:
- Begrijp je de invloed van loyaliteit en generatiepatronen.
- Herken je ouder-kind-volwassen communicatie.
- Kun je stevig en volwassen communiceren, ook in familiaire dynamiek.
Programma – Dag 4: Familiepatronen in samenwerking en communicatie
09.45 – 10.00 uur
Inloop, koffie/thee
10.00 – 10.15 uur
Welkom!
- Check-in, storing gaat voor
- Doelen van de dag toelichten
10.15 – 11.00 uur
Theorie: Transactionele Analyse (TA)
- Wat is TA? De drie ego-posities: ouder, volwassene en kind
- Toepassing van TA in communicatie, met nadruk op familiepatronen in de agrarische sector en de rol van de adviseur hierbinnen
11.00 - 11.15
Koffiepauze
11.30 – 12.00 uur
Oefening: de TA in jouw eigen praktijk
- Eigen casusmateriaal aandragen en analyseren met TA
- Reflectie op de rol van verschillende ego-posities in gesprekken
12.00 – 12.30 uur
Oefening: wat wordt er écht gezegd?
- Herkennen van verborgen boodschappen in communicatie
- Focus op impliciete berichten in familiecommunicatie
12.30 – 13.15 uur
Lunchpauze
13.15 – 14.00 uur
Oefening: transacties maken – de wedstrijd
- Reactiespel met ervaringen van deelnemers, om te oefenen met communicatiepatronen en gepaste reacties
- Versterken van volwassen communicatie in uitdagende situaties
14.00 – 14.15 uur
Koffiepauze
14.15 – 16.15 uur
Cases uitspelen met de trainingsacteur
- Praktijkgerichte oefeningen met acteur om situaties uit de sector na te spelen
- Aandacht voor familie- en generatiepatronen in communicatie en samenwerking
- Feedback op gedrag en communicatie en aandragen en ervaren van alternatieve communicatie
16.15 - 16.30 uur
Afsluiten van de training – wat neem je mee?
- Reflectie op de belangrijkste leerpunten van de dag
- Deel ervaringen en inzichten met de groep
- Vooruitblikken naar volgende trainingsdag
16.30 uur
Einde
--------------------------------------------
Dag 5 – Slechtnieuwsgesprekken voeren
In de agrarische sector horen moeilijke boodschappen soms bij het werk — van financiële tegenvallers tot lastige toekomstscenario’s. In deze training leer je hoe je eerlijk, duidelijk en met respect slecht nieuws brengt. Je leert omgaan met emotionele reacties aan de keukentafel en behoudt de verbinding, ook als het schuurt.
Na deze dag:
- Kun je een slechtnieuwsgesprek goed voorbereiden en gestructureerd voeren.
- Herken je emotionele reacties en weet je hoe je hier professioneel op kunt reageren.
- Stel je op respectvolle wijze grenzen, zonder de relatie te schaden.
- Blijf je in verbinding, ook als het gesprek spannend of ongemakkelijk wordt.
- Weet je in te schatten hoe je de verantwoordelijkheid daar kan laten waar die hoort.
- Heb je meer zelfvertrouwen in het voeren van lastige gesprekken aan de keukentafel.
Programma dag 5 – Slechtnieuwsgesprekken voeren
09.45 – 10.00 uur
Inloop, koffie/thee
10.00 – 10.15 uur
Welkom!
- Check-in, storing gaat voor
- Doelen van de dag toelichten
10:15 – 11:00 uur
- Theorie: De vier stappen van een slechtnieuwsgesprek
- Uitleg en voorbeelden van de vier fasen van een slecht nieuws gesprek
11:00 – 11:30 uur
Oefening: Voorbereiding op een slechtnieuwsgesprek
- Zelf een slechtnieuwsgesprek voorbereiden aan de hand van de vier stappen
11.30 – 11.45 uur
Koffiepauze
11:45 – 12:15 uur
Oefening: Emotionele reacties herkennen en professioneel reageren
- In groepjes oefenen met emotionele reacties en de juiste professionele reactie daarop
12:15 – 13:00 uur
Oefening: Grenzen stellen in slechtnieuwsgesprekken
- Leren hoe je grenzen kunt stellen zonder de relatie te schaden
13:00 – 13:45 uur
Lunchpauze
13:45 – 14:15 uur
Theorie: Tuinieren in je hoofd (Verantwoordelijkheid daar laten waar die hoort)
- Uitleg over de werkvorm ‘tuinieren in je hoofd’ en hoe je effectief kan inschatten waar de verantwoordelijkheid ligt
14:15 – 14:45 uur
Oefening: Tuinieren in je hoofd in de praktijk
- Toepassen van de werkvorm op een persoonlijke of praktijkgerichte casus
14:45 – 15:00 uur
Koffiepauze
15:00 – 16.15 uur
Oefening: Slecht nieuws gesprek met trainingsacteur
- Simulatie van een slechtnieuwsgesprek met een trainingsacteur, waarbij het geleerde in de praktijk wordt toegepast
16:15 - 16:30 uur
Gezamenlijke afsluiting
- Wat neem je mee van de dag?
- Evaluatie en feedback
- Vooruitblik volgende trainingsdag
16:30 uur
Einde
--------------------------------------------
Dag 6 – Intervisie en integratie
Deze afsluitende dag is bedoeld om alles wat je hebt geleerd tijdens de voorgaande sessies samen te brengen. We blikken terug op de belangrijkste leerpunten en werkvormen, delen ervaringen en onderzoeken wat voor jou werkt. Daarnaast is er ruimte om te oefenen met wat nog uitdagend is en om specifieke vraagstukken aan te pakken. We behandelen ook een of twee intervisiemethoden, zodat je ervaring opdoet met deze werkwijze voor het verder verbeteren van je praktijk.
Programma dag 6 – Intervisie en integratie
09.45 – 10.00 uur
Inloop, koffie/thee
10.00 – 10.15 uur
Welkom!
- Check-in, storing gaat voor
- Doelen van de dag toelichten
10:15 – 10:45 uur
Terugblik op voorgaande dagen
- Wat waren de belangrijkste inzichten van de afgelopen trainingsdagen?
- Wat waren de meeste waardevolle werkvormen en welke situaties zijn sindsdien het meest verbeterd?
10:45 – 11:45 uur
Oefenen met specifieke vraagstukken
- Deelnemers kunnen een eigen casus of situatie aandragen waar ze tegenaan lopen
- In kleinere groepen of met een trainingsacteur oefenen we verschillende benaderingen en oplossingen
11:45 – 12:00 uur Koffiepauze
12:00 – 13:00 uur
Intervisieronde 1: Groepsreflectie op casussen
- Deelnemers brengen casussen of vraagstukken in vanuit hun eigen praktijk
- In intervisiegroepen werken we met een gestructureerde methode om casussen te bespreken en feedback te geven
13:00 – 13:45 uur – Lunchpauze
13:45 – 14:45 uur
Intervisieronde 2: Groepsreflectie op casussen
- Deelnemers brengen casussen of vraagstukken in vanuit hun eigen praktijk
- In intervisiegroepen werken we met een gestructureerde methode om casussen te bespreken en feedback te geven
- In deze sessie leren de deelnemers werken met twee verschillende intervisiemethoden die ze vervolgens in de eigen praktijk kunnen toepassen.
14:45 – 15:00 uur
Koffiepauze
15:00– 16:00 uur
Reflecteren en actieplan maken
- Reflectie op het gebruik van de geleerde vaardigheden in de dagelijkse praktijk
- Opstellen van een persoonlijk actieplan: Hoe ga je de geleerde intervisiemethoden en gespreksvaardigheden implementeren? Wat zijn je focuspunten voor de komende periode?
16:00 – 16:30 uur
Gezamenlijke afsluiting en feedback
- Deelnemers delen wat ze meenemen uit de training
- Evaluatie van de training en het programma, invullen van een feedbackformulier
- Afsluitend woord en bedankje
Deze dag biedt ruimte voor persoonlijke reflectie, het oefenen van moeilijke situaties, en groepsdynamiek, zodat deelnemers het geleerde kunnen integreren in hun eigen praktijk. Het ontwikkelen van intervisievaardigheden en het creëren van een actieplan zorgt voor een duurzame toepassing van de opgedane kennis in het dagelijkse werk.