Kennisdag Duurzaam Bodembeheer in de Praktijk

9:00 Ontvangst en plenaire opening
11:30 Eerste workshop/demonstratieronde
12.30 Lunch
13:30 Tweede workshop/demonstratieronde
14:30 Derde workshop/demonstratieronde | Diverse ruimtes
15:50 Plenaire afsluiting | Akkerbouwschuur
16:30 Borrel

Workshops (voorlopig)
1 Van advies naar actie: samenwerken aan bodem & klimaat
Deelnemers krijgen handvatten om theorie te vertalen naar een praktische invulling voor agrarische ondernemers. Hoe herken je de hulpvraag van een boer? Hoe bouw je vertrouwen op? En welke aanpak werkt écht?

Fleur Denissen, projectmedewerker regeneratiev landbouw (ZLTO)
Pim Heeman, projectleider van klimaatprojecten (ZLTO)
In samenwerking met Delphy en DLV Advies
Koppeling met project: AKIS

2 Worteldominant telen gedurende het groeiseizoen
Deelnemers leren over ‘Worteldominant telen’: de huidige bemestingsmethode staat een goede wortelontwikkeling in de weg en dus ook de plantweerbaarheid. Ze krijgen inzicht in bemesting en de planthormoonbalans.

Chris van Laar, (Arvalis)
Guido Schriever, projectleider bodem, water en natuurinclusieve landbouw (Arvalis)
Koppeling met project: DAW, Aardappelpilot

3 Met goede drijfmest minder kans op uitspoeling
Deelnemers krijgen inzicht hoe in de praktijk mestkwaliteit van invloed is op de productie en verlies van nutriënten kan voorkomen.

Dirk Johan Feenstra, projectleider/bodemadviseur (DAW)
Jan Kroes, bodemadviseur (DAW)
Koppeling met project: DAW

4 Klimaat en bodem in beeld: aan de slag met de Klimaatstresstest
Deelnemers verkennen van de betekenis van klimaatverandering voor de open teelt en het bodembeheer op de lange termijn. Welke maatregelen worden in de toekomst belangrijker? Welke keuze zijn nu al zinvol?

Emma Knol, onderzoeker klimaat en bedrijf (Wageningen Plant Research)
Luc Buvelot, onderzoeker (Wageningen Plant Research)
Herman Schoorlemmer, onderzoeker (Wageningen Plant Research)

5 STRATUS
Deelnemers weten welke landbouwpraktijken potentie bieden in de verduurzaming van bemesting? Met aandacht voor bodemkwaliteit, biomeststoffen en precisielandbouw.

6 Vergoeding ecosysteemdiensten
Deelnemers leren hoe verbetering van bodemkwaliteit en ecosysteemdiensten (ESs) in de toekomst kunnen worden beloond? Door wie? Op welke manier? Waar wordt al mee geëxperimenteerd en wat levert dit op aan resultaten?

William Bijker, kwantitatief en bedrijfseconomisch onderzoeker akkerbouw, (WUR Open teelten)
Bert Smit, onderzoeker Ondernemerschap (Wageningen Social & Economic Research)
Koppeling met project: Soil Values, Slim Landgebruik

7 Meetmethoden bodemverdichting
Deelnemers zijn bewust van de zeggingskracht van diverse meetmethoden (of het gebrek daaraan) in relatie tot bodemverdichting.

Guido Bakema, onderzoeker Bodem, Water en Landgebruik (WUR)
Karin Pepers, onderzoeker/docent Duurzaam Bodembeheer (Aeres Hogeschool)
Gera van Os, lector Duurzaam Bodembeheer (Aeres Hogeschool)
Koppeling met project: KOM Bodemverdichting

8 Bodembiologie meten en stimuleren
Deelnemers leren over de drie belangrijkste biologische indicatoren om de bodem te beschrijven (fysisch, chemisch, biologisch), hun koppeling met verschillende enkele belangrijke bodemfuncties en met welke maatregelen je het bodemleven en het functioneren kunt beïnvloeden. Vanuit het BO project ‘bodembiologie in minerale landbouwbodems’.

Gerard Korthals, onderzoeker bodembiologie (Wageningen Plant Research)
Tess van de Voorde, onderzoeker bodemgezondheid (Wageningen Plant Research)
Anna Edlinger, onderzoeker bodemecologie (Wageningen Environmental Research)
Koppeling met project: BO-project ‘bodembiologie in minerale landbouwbodems’

9 Duurzaam bodembeheer in akkerbouw-melkveehouderij samenwerkingen
Deelnemers leren hoe je een akkerbouw-melkveehouderij samenwerking zo organiseert dat je (1) Bodemkwaliteit integraal behoudt of verbetert (2) Gezamenlijk inkomen maximaliseert en (3) Negatieve milieuimpact minimaliseert. Maarten Kik, onderzoeker duurzaam landgebruik (Wageningen Social & Economic Research) PAVEX

10 Profielkuil beoordelen
Deelnemers kijken zelf naar de bodem om verbanden zien tussen wat je ziet en bodemeigenschappen (gevoeligheid droogte/wateroverlast, verdichting, bodemleven etc.).

Roos van de Logt, onderzoeker Ruwvoer & Dier (Louis Bolk Instituut)
Koppeling met project: BodemUP

11 Monitoren van bodemgezondheid in de praktijk
Bodemgezondheid monitoren en de bodemindicatoren die je meet moeten goed aansluiten bij het doel. ‘Meten is Weten’, maar wat meet je dan precies, en wat weet je dan echt? Vanuit een Living Lab Context (SOILCRATES).

Marianne Hoogmoed, onderzoeker Duurzaam Bodembeheer (Louis Bolk Instituut)
Emiel Elferink, Lector Duuzaam Bodembeheer (Van Hall Larenstein)
Koppeling met project: Living Labs, SOILCRATES

12 Koolstofvastlegging: hoe maken we stappen in de praktijk?
Deelnemers leren waarom agrariërs, onderdeel van praktijknetwerken van Slim Landgebruik, maatregelen wel of niet toepassen, hoe duurzaam bodembeheer en koolstofvastlegging naast elkaar werken en hoe de stap van perceel- naar bedrijfsniveau wordt gemaakt?

Jan-Paul Wagenaar, onderzoeker Klimaatimpact (Louis Bolk Instituut)
Darleen van Dam, onderzoeker Innovatie en Transitie (Wageningen Plant Research)
Julia van Middelaar (CLM)
Koppeling met project: Slim Landgebruik

13 Groenbemesters in de praktijk
Deelnemers leren hoe groenbemesters in te passen in een bouwplan vanuit verschillende bodemuitdagingen. Hoe maak je de juiste groenbemesterkeuze bij een bepaald doel?

Maria-Franca Dekkers, onderzoeker Bodembiologie (WUR)
Koppeling met project: PPS Groenbemesters

14 Carbon Farming: gaat dat werken in de praktijk? Deelnemers krijgen inzicht in wat Nederland kan doen op het gebied van Carbon Farming met inachtneming van de Europese Carbon Removal and Certification Framework (CRCF). Dit is in 2026 gereed en de lidstaten moeten hiermee aan de slag. Jennie van der Kolk, programmacoördinator Slim Landgebruik (WUR)
Pien van Stijn, onderzoekers Wageningen Environmental Research)
Ali El Hakeem (Agrifirm)
Waas Thissen, onderzoeker (Louis Bolk Instituut)
Koppeling met project: PPS Carbon Farming

15 Praktijktool BodemCoolstof
Deelnemers krijgen in zicht in de koolstofbalans met de praktijktool BodemCoolstof

Pien van Stijn, onderzoeker Duurzaam Bodemgebruik (Wageningen Environmental Research)
Chantal Hendriks, onderzoeker Duurzaam Bodemgebruik (Wageningen Environmental Research)
Joost Cruijsen, onderzoeker Bodem, Water en Landgebruik (Wageningen Environmetnal Research)
Bram Avezaat, onderzoeker Duurzaam Bodembeheer (Louis Bolk Instituut)
Tom Bovee, Duurzaam Bodembeheer (Louis Bolk Instituut)
Koppeling met project: Slim Landgebruik

16 Boer bij Kennis
Deelnemers leren hoe kennisoverdracht werkt. Met geleerde lessen uit de coronatijd. En wat is de rol van de erfbetreder hierin? Hoe bereik je hem/haar?

Peter Sloot, senior adviseur en directeur (Aequator)
Everhard van Essen, projectmanager (Aequator)
Koppeling met project: Boer bij Kennis

17 Kuilen graven
Deelnemers krijgen aan de hand van profielkuilen, perceelsgegevens, bodemopbouw en structuur informatie over diverse percelen rondom te eventlocatie.

Klaas Willem van den Berg, bodemadviseur (Aequator)
Evert Jan Dijk, bodemadviseur (Aequator)
Matheijs Pleijter, veldbodemkundige (Aequator)
Everhard van Essen, projectmanager (Aequator)
Joani Kannekens, adviseur bodem en water (Aequator)

18 Integrated Crop Management, ook voor de bodem
Deelnemers leren dat de integrale aanpak van het teeltsysteem bij Integrated Crop Management zich goed leent voor verbreding naar andere aspecten van de bedrijfsvoering, zoals bodembeheer.

Hilfred Huiting, onderzoeker gewasbescherming (Wageningen Plant Research)
Leendert Molendijk, onderzoeker (Wageningen Plant Research)

19 Leerprocessen en advies rond bodem & klimaat
Herman Schoorlemmer, onderzoeker (Wageningen Plant Research)
Koppeling met project: Climate Smart Advisors/Climate Farm Demo

20 NDICEA, voorspellen van effecten van bodemmaatregelen
Bart Timmermans, onderzoeker Duurzaam Bodembeheer (Louis Bolk Instituut)
Koppeling met project: Slim Landgebruik